Hoe herken je een (beginnende) eetstoornis bij jezelf?

Een eetstoornis is een ingewikkelde ziekte. Er is geen duidelijke grens die een eetstoornis onderscheidt van de worsteling met eten die vele mensen ervaren.  Een goede beschrijving van wat een eetstoornis is en hoe je het kan herkennen is daarom moeilijk te geven. Iemand die problemen heeft met eten en zichzelf dik vindt heeft niet direct een eetstoornis. Het wordt een probleem als de gedachten en/of gedragingen een negatieve invloed hebben op iemands leven en functioneren.  

De geestelijke gezondheidszorg maakt gebruik van de DSM (Diagnostic and Statistic Manual of Mental Disorders), een systeem om diagnoses te kunnen vaststellen. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende eetstoornissen zoals Anorexia Nervosa, Arfid, Binge Eating Disorder (BED) en Boulimia Nervosa. Hoeveel mensen in Nederland lijden aan een eetstoornis is niet met zekerheid te zeggen. Geschat wordt dat er jaarlijks circa 5.500 personen met Anorexia Nervosa zijn in Nederland. Voor Boulimia Nervosa en Binge Eating Disorder wordt dit aantal hoger geschat; respectievelijk circa 22.300 en 160.000 personen (bron: www.nae.nl). De kans is aanwezig dat de daadwerkelijke cijfers hoger liggen aangezien niet alle personen met een eetstoornis bij de hulpverlening terecht komen.  

De DSM omschrijft criteria per diagnose. Dit is nodig om een behandeling te kunnen starten en om de behandeling vergoed te krijgen bij zorgverzekeraar of gemeente. Er zijn echter ook mengvormen mogelijk of eetproblemen die niet in de DSM zijn opgenomen, zoals Orthorexia of Spierdysmorfie. Het kan zo zijn dat je niet onder één diagnose valt en dat je je misschien niet herkent in alle criteria van een diagnose. Dit wil niet zeggen dat je geen eetstoornis kunt hebben en geen hulp nodig hebt.  

Onderliggende probleem en comorbiditeit

Vaak is het zo dat er problemen aanwezig zijn die de eetstoornis veroorzaken of in stand houden. Bij de verschillende eetstoornissen spelen meestal dezelfde onderliggende problemen een rol. Het kan zijn dat je onzeker bent, je angstig of somber voelt, jezelf niet de moeite waard vindt of het moeilijk vindt om met gevoelens om te gaan. Vragen als ‘wie ben ik’, ‘wat voel ik’ en ‘doe ik het wel goed’ kunnen hierbij opkomen. Wanneer je met dergelijke problemen en vragen rondloopt kan het zijn dat eten jou houvast geeft. De buitenwereld verandert steeds, dit roept misschien angst op, maar over wat je in je mond stopt heb je controle, dit kan een (schijn)veiligheid geven. Daarnaast kan je door middel van eten of niet eten ook gevoelens onderdrukken zodat je somberheid, angst of paniek niet meer voelt. Dit zijn allemaal mogelijke functies van de eetstoornis.  

Het komt ook regelmatig voor dat er sprake is van een andere stoornis naast de eetstoornis, dit heet comorbiditeit. Uit recent onderzoek is gebleken dat autisme (link naar artikel autisme op WEET website) samen kan gaan met een eetstoornis, maar ook trauma’s en onverwerkte gebeurtenissen uit het verleden kunnen leiden tot problemen met eten. Daarnaast kunnen ook lichamelijke problemen, zoals diabetes, in combinatie met een eetstoornis voorkomen. 

Wanneer en hoe zoek je hulp?

Als je deze pagina leest heb je misschien het vermoeden dat je een eetstoornis hebt of aan het ontwikkelen bent. We weten dat het voor veel mensen spannend is om hulp te gaan zoeken, omdat er ook een deel van jou is dat geen hulp wil (de eetstoornis). Wanneer jij jezelf vergelijkt met de verhalen die je leest in de media over eetstoornissen of wanneer je jezelf niet herkent in de criteria uit de DSM kan het zijn dat je vindt dat jouw probleem niet erg genoeg is. Of misschien ben je erg streng voor jezelf en vind je dat je geen hulp verdient en het alleen wel kan. Ook in dat geval is het altijd goed om wel hulp te gaan zoeken. Een eetstoornis verbergt zich graag en doet jou geloven dat je geen hulp nodig hebt. Sommige eetstoornissen zijn aan de buitenkant zichtbaar, maar heel vaak blijft de eetstoornis verborgen, onzichtbaar.  Als jij je ongelukkig voelt en merkt dat jouw relatie met eten en/of jouw lichaam niet gezond is mag je dat serieus nemen en hulp zoeken.  

Om te beginnen kan je iemand bij wie je je veilig voelt in vertrouwen nemen. Met hem of haar kan je je zorgen en twijfels delen. Dit kan spannend zijn en als je nog niet klaar bent voor deze stap is het ook mogelijk om anoniem met een ervaringsdeskundige te praten via de WEET hulplijn voor het nummer en de openingstijden. Voor een overzichtelijk stappenplan naar hulpverlening kun je op de pagina zorg verder lezen. 

MENU
WEET